Độ gần đây cơn sốt NFT, Crypto, Blockchain, Web3, Metaverse, DeFi, GameFi … trên thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt, tuy nhiên tại Việt Nam thì lại là một lĩnh vực mới và theo một số hãng công nghệ thì xu thế này rất có tiềm năng, có thể thay đổi tương lai, là điều tất yếu, không thể tránh khỏi.
Bỏ qua những lời hứa hẹn có cánh và đầy văn hoa mà tóm gọn lại một cách đơn giản và dễ hiểu đó là hầu hết chúng đều khuyên bạn đầu tư vào đồng/dự án tiền mã hóa, một số dự án còn hứa hẹn làm giàu nhanh, coin đẻ ra coin, lãi suất hơn ngân hàng khá nhiều.
Trước hết, mình là no-coiner, tức mình không có bất kỳ tài sản nào ở dạng tiền mã hóa. Mình không có thù hằn gì với các ‘nhà đầu tư’ crypto nhỏ lẻ, cái mà mình muốn phản ánh đó là sự lợi dụng công nghệ vào các mục đích liên quan đến tiền bạc.
Bài viết này cũng không phải lời khuyên để các bạn dừng hoạt động đầu cơ hoàn toàn, nhưng nếu bạn nhất định, cực kỳ, hay muốn trải nghiệm đầu cơ, thử xem nó hoạt động như thế nào, hay đơn giản bạn thích trò cờ bạc, chỉ nên bỏ vào số tiền bạn có thể mất.
Trong bài này chúng mình sẽ tổng hợp các bài viết/nguồn tư liệu chỉ trích có giá trị, bởi vì số nguồn tư liệu/bài viết phê phán mang tính đa chiều, kỹ thuật, có giá trị là khá khó tìm nhất là trong một rừng bài viết quảng cáo, PR trá hình, trực tiếp trên cả báo đài chính thống lẫn các trang về tiền mã hóa.
Dưới đây là nguồn bài viết/tư liệu chỉ trích chung mà chúng mình thu thập được cho những bạn muốn tìm hiểu:
- Web3 is going just great của Molly White.
- Abuse on the blockchain – Guest lecture at Stanford University của Molly White
- Blockchain-based systems are not what they say they are của Molly White
- Cryptocurrency “market caps” and notional value của Molly White
- It’s not still the early days của Molly White
- Web3.0: A Libertarian Dystopia của Munecat
- The Web3 Fraud của Nicholas Weaver
- Computer Security 161 Cryptocurrency Lecture của Nicholas Weaver
- Blockchain and Trust của Bruce Schneier
- On the Dangers of Cryptocurrencies and the Uselessness of Blockchain của Bruce Schneier
- Why it’s too early to get excited about Web3 của Tim O’Reilly
- My first impressions of web3 của Moxie Marlinspike
- Line Goes Up – The Problem with NFT của Folding Ideas
- The technological case against Bitcoin and blockchain của Luke Plant
- Professionals assess cryptocurrency, NFTs, stablecoins and blockchain của BCS
- Blockchain: the facts and the fiction của BCS
- Mapping the NFT revolution: market trends, trade networks, and visual features, một nghiên cứu trên Nature về thị trường NFT
- Against Web3 and Faux-Decentralization của Soatok
- The Third Web của tante
- Denial by Potentiality của tante
- Bitcoin: Energy/transaction isn’t a good metric của tante
- It’s important but not the point của tante
- The legacy of NFTs của tante
- Hướng dẫn cực kỳ đầy đủ trên web3.lifeitself.us.
- The BIS presents a vision for the future monetary system của Bank for International Settlements (BIS)
- Blockchain scalability and the fragmentation of crypto của Bank for International Settlements (BIS)
- Are blockchains decentralized? – nghiên cứu của Trail Of Bits cùng DARPA
- Stanford Lecture on Cryptocurrency của David Rosenthal
- Hitchhiker’s Guide to the Blockchain của Marcel Waldvogel
- Web3, NFTs, and cryptocurrency are dangerous to society and the planet, and computer scientists agree của Kim Crawley
- Attack of the 50 Foot Blockchain – blog của David Gerard
- Amy Castor – blog của Amy Castor
- Stephen Diehl – blog của Stephen Diehl
- DeFi: Shadow Banking 2.0? – nghiên cứu của Hilary J. Allen
- Deconstructing ‘Decentralization’: Exploring the Core Claim of Crypto Systems của Angela Walch
- Bitcoin’s growing e-waste problem của Alexde Vries, Christian Stoll
- Bitcoin’s Growing Energy Problem của Alexde Vries
- Cryptocurrencies: A Necessary Scam? của Matt Stoller
Một số tài nguyên khác đáng xem về các chủ đề xoay quanh crypto:
- There’s No Good Reason to Trust Blockchain Technology
- CRYPTOCURRENCY TITAN COINBASE PROVIDING “GEO TRACKING DATA” TO ICE
- Web inventor Tim Berners-Lee: Screw Web3 — my decentralized internet doesn’t need blockchain
- Cryptocurrencies: Last Week Tonight with John Oliver (HBO)
- Capitol Coin
- Making Sense of VRChat, the “Metaverse” People Actually Like
- Crypto Mania: Behind the hype of cryptocurrencies | Four Corners
- How crypto giant Binance became a hub for hackers, fraudsters and drug traffickers
- Cryptocurrency crash causes trillions of dollars worth of damage | 60 Minutes Australia
- The Pivot to Web3 Is Going to Get People Hurt
- Why This Computer Scientist Says All Cryptocurrency Should “Die in a Fire”
- ‘Nothing positive’: Salvadorans struggle to adapt to Bitcoin
- Cautionary Tales from Cryptoland
- Bitcoin Cannot Free Palestine
- NFTs Don’t Work the Way You Might Think They Do
- Forced to Scam: Cambodia’s Cyber Slaves | 101 East Documentary
- MINECRAFT AND NFTS
Một số tài nguyên tiếng Việt xoay quanh chủ đề crypto:
- Tiền thì ảo, lừa đảo là thật
- Wikimedia sẽ dừng nhận quyên góp bằng tiền điện tử
- Bill Gates: Tiền mã hóa và NFT ‘100% dựa vào thuyết về kẻ ngốc hơn’
- Nhiều chuyên gia công nghệ và tài chính cảnh báo về đầu tư tiền điện tử
- Chuyên gia Trung Quốc: ‘Crypto là mô hình Ponzi lớn nhất lịch sử’
- Những “cây cầu” trong thế giới crypto
- Ưu điểm lớn nhất của tiền mã hóa có thể chỉ là ảo tưởng
Happy reading!